Wie verantwoordelijk?
Het probleem rond drones in no flyzones wordt vaak versmald tot de piloot. Maar wie de beelden gebruikt, publiceert of inkoopt, draagt net zo goed verantwoordelijkheid. Dat besef ontbreekt nog te vaak in de praktijk.
Goed dat de luchtverkeersleiding in Eindhoven alarm slaat (zie ook het artikel in het ED:
Het is belangrijk dat drone-eigenaren zich realiseren dat vluchten in een CTR (no fly zone onder toezicht van luchtverkeersleiding) actief gemonitord worden. Ook is het positief dat de politie intensiever gaat controleren.
Eindhovens Dagblad werkt zelf mee aan illegaliteit
Tegelijkertijd vind ik dat ook het Eindhovens Dagblad hier zelf niet altijd zorgvuldig in is. Enige tijd geleden heb ik contact opgenomen met de redactie naar aanleiding van berichtgeving over een drone-incident in de regio Gemert.
Ik heb toen aangegeven dat het ED zelf met regelmaat beelden publiceert die afkomstig zijn van illegale dronevluchten, uitgevoerd door burgers of partijen zonder de vereiste vergunningen.
Nog steeds zie ik (april 2026) regelmatig beeldmateriaal in het ED dat afkomstig is van (pers)bureaus of particulieren die niet beschikken over een vergunning van de ILT om in een no fly zone te vliegen.
Niet alleen de piloot is verantwoordelijk
De verantwoordelijkheid ligt dus breder. Niet alleen de piloot die illegaal vliegt moet worden aangesproken. Ook professionele partijen die beter zouden moeten weten, zoals bedrijven die uit kostenoverwegingen zonder de benodigde vergunning zelf vliegen in een CTR of gebruik maken van niet-gecertificeerde partijen, moeten hierop worden aangesproken. Ook binnen de makelaardij wordt nog steeds – ondanks meldingen – op grote schaal gebruik gemaakt van illegale dronebeelden.
In het artikel wordt gesteld dat bedrijven zoals makelaars, dakdekkers en gebouwinspecteurs hun vlucht “moeten aanmelden”. Dat is een te simpele en feitelijk onjuiste voorstelling van zaken. Een vlucht in een CTR kun je niet zomaar aanmelden. Daarvoor is eerst een specifieke vergunning nodig van de ILT. Zonder die vergunning is aanmelden überhaupt niet mogelijk en is elke vlucht per definitie illegaal. Het woord “aanmelden” wekt ten onrechte de indruk dat dit een administratieve handeling is die voor iedereen toegankelijk is, terwijl het in werkelijkheid gaat om een strikt gereguleerd proces met voorafgaande toestemming.
Het gaat hier om veiligheid. De veiligheid van bemande luchtvaart én van mensen op de grond.
Vliegen in een CTR
Professionele operators met de juiste vergunning werken volgens vaste procedures. In Eindhoven geldt en deze regels gelden in een CTR ook voor drones van 249 gram of lichter.:
- vluchtplan indienen bij het Ministerie van Defensie
- na schriftelijke toestemming op de dag zelf, minimaal 15 minuten vooraf, melden bij de luchtverkeersleiding
- pas na bevestiging volgt definitieve toestemming
- tijdens de vlucht continu bereikbaar zijn voor de luchtverkeersleiding
- na afloop van de vlucht weer afmelden
Ter illustratie: in augustus 2024 vloog in Gemert een drone op circa 1400 meter hoogte. Op dat moment bevinden vliegtuigen zich in het glijpad richting Eindhoven Airport en zijn piloten bezig met de voorbereiding op de landing, waarbij cruciale checklists worden afgewerkt.
Een drone zoals een Mavic 3 (< 1 kg) kan bij impact met een vliegtuigvleugel ernstige schade veroorzaken. De combinatie van kinetische impact en hitteontwikkeling kan leiden tot brand in de vleugel, waar zich brandstof bevindt. Maar los van een mogelijke botsing zorgt een drone op die hoogte en locatie ook voor verstoring van deze kritische fase van de landing. Dat betekent extra werkdruk en risico’s voor de piloten op een moment dat volledige focus essentieel is. De gevolgen daarvan laten zich raden.
Waarom een no-flyzone van 15 km rondom Eindhoven Airport?
Waarom een no-flyzone met een straal van circa 15 kilometer rondom Eindhoven Airport? Simpel: veiligheid. Verkeersvliegtuigen beginnen al ver vóór de luchthaven aan hun daling en bevinden zich in dat gebied in het glijpad richting de baan. Tegelijkertijd is een drone geen risicoloos apparaat. Bij een zogenoemde “fly away” – bijvoorbeeld door verlies of verstoring van GPS-lock – kan een drone ongecontroleerd gedrag vertonen en snel hoogte winnen of afdrijven. Daarmee kan hij terechtkomen in het luchtruim waar vliegtuigen zich voorbereiden op de landing. Juist daarom is dat ruime gebied aangewezen als gecontroleerd luchtruim: om risico’s op verstoring of zelfs een botsing in deze kritische fase van de vlucht te voorkomen.
Social media
Wat vooral opvalt onder dit soort berichten op social media zijn de reacties van ontkenning en bagatellisering: “valt wel mee”, “ik vlieg hier al jaren”, “nog nooit problemen gehad”. Maar juist dát is het probleem. Het feit dat het vaak goed gaat, betekent niet dat het veilig is en er vliegen heel veel drones illegaal in een CTR.
Regels in een CTR zijn er niet voor niets en gelden voor iedereen. Wie denkt dat het “wel losloopt”, onderschat de risico’s én zijn eigen verantwoordelijkheid.
De tijd dat men zich kan beroepen op “we wisten het niet” is voorbij. Dat geldt voor de dronepiloot, maar zeker ook voor professionals en mediapartijen die nog steeds gebruik maken van illegaal verkregen beelden.
Dronevliegen is prachtig en biedt veel mogelijkheden. Maar doe het waar het mag en volgens de regels.
Jan Vroomans
JV Dronediensten